چای سیاه: خواص، مضرات و ترکیبات این نوشیدنی محبوب
چای سیاه یکی از پرمصرفترین نوشیدنیهای جهان است که از برگهای گیاه کاملیا سیننسیس (Camellia sinensis) به دست میآید. این گیاه همان گیاهی است که چای سبز، چای سفید و چای اولونگ نیز از آن تولید میشوند. تفاوت این چایها در فرآیند فراوری و اکسیداسیون برگهای آنهاست. چای سیاه بالاترین درجه اکسیداسیون را دارد و به همین دلیل رنگ تیره و طعم تلختری نسبت به سایر چایها دارد.
چای سیاه حاوی مواد مختلفی است که برخی از آنها خواص مفید و برخی دیگر مضرات جانبی برای بدن دارند. در این مقاله به بررسی ترکیبات، خواص و مضرات چای سیاه خواهیم پرداخت.
ترکیبات چای سیاه
چای سیاه حاوی مواد مختلفی است که بر روی سلامت بدن تأثیر دارند. برخی از این مواد عبارتند از:
– کافئین: یک ترکیب آلکالوئیدی است که در چای سیاه به مقدار حدود 40 تا 120 میلیگرم در هر فنجان وجود دارد. کافئین باعث افزایش هوشیاری، کاهش خستگی، بهبود حافظه و تمرکز میشود. اما مصرف زیاد کافئین ممکن است منجر به اضطراب، تپش قلب، بیخوابی، اسهال و اعتیاد شود.
– تانن: گروهی از ترکیبات فنولیک هستند که در چای سیاه به مقدار حدود 10 تا 20 درصد وجود دارند. تاننها باعث میشوند چای سیاه رنگ تیره و طعم تلخ داشته باشد. تاننها خواص ضدالتهابی، ضدمیکروبی، ضدسرطانی و آنتیاکسیدانی دارند. اما مصرف زیاد تاننها ممکن است منجر به کاهش جذب آهن، ناراحتی معده، خشک شدن دهان و خواب آلودگی شود.
– فلاونوئید: گروهی از ترکیبات پلیفنول هستند که در چای سیاه به مقدار حدود 30 درصد وجود دارند. فلاونوئیدها شامل تئافلاوین، تئاروبین و کاتشین هستند که خواص آنتیاکسیدانی، ضدالتهابی، ضدسرطانی و کاهش دهنده خطر بروز بیماریهای قلبی و عروقی دارند . فلاونوئیدها همچنین باعث کاهش فشار خون، کلسترول بد و قند خون میشوند.
– آمینواسید: گروهی از ترکیبات پروتئین هستند که در چای سیاه به مقدار حدود 5 درصد وجود دارند. آمینواسیدها شامل L-ثئانین هستند که باعث افزایش سطح سروتونین و دوپامین در مغز میشوند. این عمل باعث افزایش خلق و خو، کاهش استرس و بهبود عملکرد شناختی مغز میشود .
– ورامین: گروهی از ترکیبات نایتروژن دار هستند که در چای سیاه به مقدار حدود 0.5 درصد وجود دارند. ورامینها شامل تئوبرومین و تئوفیلین هستند که خواص مشابه کافئین دارند. ورامینها باعث افزایش هوشیاری، بهبود تنفس، انبساط عروق و کاهش التهاب میشوند .